Konuyla ilgili SPk tarafından yapılan 23.07.2010 tarihli basın duyurusuna aşağıda yer verilmektedir:

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 23.07.2010 tarihli toplantısında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Hisse Senedi Piyasası işlem kurallarına dair değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu değişiklikler, Kurulumuzun aynı tarihli Haftalık Bülteni ile de kamuoyuna duyurulmuştur.

Bilindiği üzere, Kurulumuzca yürütülen gözetim faaliyetleri kapsamında, piyasalar yakından izlenmekte ve gerektiğinde yatırımcıları ve piyasayı koruyucu tedbirler alınmaktadır. Kurulumuzca bir taraftan piyasalar yakından izlenirken, öbür taraftan piyasada yatırımcıların kötü niyetli oyuncuların tuzağına düşmesinin önüne geçilmesi ve alım satım kurallarının yanıltıcı etkilerinden korunmasına yönelik konular üzerinde çalışılmaktadır.

Bu kapsamda, yatırımcıların etkin korunması ve istikrarlı piyasa oluşumunu engelleyen unsurların ortadan kaldırılması amacıyla detaylı çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmalardan biri, 23.07.2010 tarihli Haftalık Bülten ile kamuya duyurulan İMKB Hisse Senedi Piyasası’nda işlem kurallarının farklılaştırılması çalışması ve kararıdır. Söz konusu Kurul Kararına dayanak olan çalışmalar, yurt içindeki ve yurt dışındaki tecrübeler de dikkate alınarak yaklaşık 3 aydan beri süren teknik analizler sonucu ortaya konulmuştur.

İMKB Hisse Senedi Piyasası’nda, şirketlerin faaliyetlerinden bağımsız ve şirketlerin temel göstergeleri ile bağlantısı kurulamayan, bulunduğu pazardaki işlem kuralları ile sağlıksız ve yatırımcıları yanıltıcı fiyat hareketleri sergileyen şirketlerin paylarının bu tür sorunlu fiyat hareketlerinin sebebi olan şartların ortadan kaldırılması bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu kapsamdaki fiyat hareketleri, çoğunlukla yapay fiyat veya piyasa içeriğinde olmamakla birlikte, sağlıksız olması itibarıyla piyasa istikrarı ve yatırımcıların korunması anlamında sorun teşkil ettiğinden yeni kurallara tabi tutulmuştur. Bu bağlamda vurgulamak gerekir ki, getirilen yeni kurallar ile Kurulumuz, fiyatın ne olması gerektiği konusu ile ilgili bir yorum yapmamakta, sadece, fiyat oluşum platformunun sağlıklı olup olmadığı üzerinde durmakta ve bu platformun sağlıklı hale getirilmesi üzerinde yoğunlaşmakta, dolayısıyla sağlıklı fiyat oluşumuna zemin hazırlamaktadır.

İMKB Hisse Senedi Piyasasında, uzun yıllardan beri süregelen yapay fiyat ve yapay piyasa oluşumuna zemin hazırlayan bazı pay piyasalarında, yatırımcıları koruma amaçlı yeni işlem kuralları belirlenmesi zorunlu hale gelmiştir. Kurulumuzca belirlenen yeni kriterler ve alınan tedbirler, İMKB’de payları işlem gören şirketlerin faaliyetleri ya da yöneticileri ya da ortakları ile ilgili olmayıp tamamıyla ikincil piyasadaki alım satımlarla ilgilidir. Ancak Kurulumuzca piyasanın daha sağlıklı işlemesi için alınan tedbirlere, ilgili şirket ortakları ve yöneticilerinin kendi çalışmaları ile katkıda bulunması da mümkündür. Bu bağlamda, istikrarlı temettü politikası, kurumsal yönetime ağırlık verilmesi ve etkin yatırımcı ilişkileri, şirketlerin İMKB’de daha sağlıklı bir ikincil piyasaya sahip olmasında büyük öneme sahiptir.

Öte yandan, anormal fiyat yükselişlerinde, şirket ortaklarının İMKB’de pay satışı yapmaları ve anormal fiyat düşüşlerinde İMKB kanalı ile pay satın almaları meşru bir yatırımcı davranışıdır. Şirket hakim ortaklarının ya da küçük pay sahibi olanların anormal fiyat hareketlerinin avantajlarından yararlanma amaçlı alım ya da satımları, Borsa fiyatlarının istikrarlı seyretmesine katkı sağlayacaktır. Ancak fiyat yükseltme, sabit tutma ya da düşürme amaçlı alım satımlar, meşru ve yasal değildir.

Kurulumuz ne birincil piyasa ne de ikincil piyasa işlemlerinde, fiyat konusunda bir yönlendirmesi veya kararı bulunmamakta olup fiyat tespiti ve oluşumu, piyasa taraflarına bırakılmaktadır. Ancak Kurulumuz tarafından ikincil piyasada fiyat oluşumunu etkileyebilecek kuralların belirlenmesinde öncelikle ilgili borsaların kendi piyasalarında, sağlıklı fiyat oluşumunu sağlayacak kurallar koyması ve kötü niyetli yatırımcıların iyi niyetli yatırımcıları aldatacak bir düzene izin vermemesi yönünde çalışmalar yapması beklenmektedir. Öte yandan, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 1’nci maddesi ve 22’nci maddesi ile muhtelif mevzuat hükümleri çerçevesinde Kurulumuz, piyasa istikrarını artıracak ve yatırımcıların etkin korunmasını sağlayacak düzenlemeler yapmaya yetkilidir ve bu yetkilerini kullanmaktadır.

Kurulumuzca yürütülen gözetim faaliyetleri, suç oluştuktan, zarar doğduktan, yatırımcı hakları zedelendikten sonra fiili ve olayı tespit etme yaklaşımı yerine; suç oluşumunu önleyecek, yatırımcı haklarının zedelenmesinin önüne geçecek çalışmalara odaklanmıştır. Bu yöndeki çalışmalardan sadece birisi olan İMKB Hisse Senedi Piyasası işlem kurallarının farklılaştırması, diğer çalışmalarımızla desteklenecek ve Hisse Senedi Piyasası, yatırımcılar için daha güvenli bir yatırım alanı, şirketler için de daha sağlıklı bir finansman platformuna dönüştürülecektir. Zira, Kurulumuzun işlem farklılaştırılması kapsamına dâhil şirketlerin İMKB işlem hacmindeki payları toplamı yüzde 4 dolayında olup etki analizi yapıldığında, Kurulumuz düzenlemelerinin olumsuz değil, artan güven ve istikrar nedeniyle net olumlu etkileri olacağı görülmektedir.

Kurulumuz, bir yandan, halka arz seferberliği kapsamında halka arzları kolaylaştırıcı düzenlemeler ve çalışmalar yaparken, diğer yandan ikincil piyasanın daha sağlıklı işlemesi için yeni kurallar getirmektedir. Her iki alandaki çalışmalar, piyasanın kısa, orta ve uzun vadede sağlıklı büyümesini sağlayacak düzenlemeler içermektedir.

Kamuoyuna duyurulur.

SPK'nın brüt takas uygulamasına ilişkin 30 Mart 2010 tarihli duyurusuna aşağıda yer verilmektedir:

"Kurulumuzca yürütülen piyasa gözetim faaliyetleri kapsamında aşağıdaki konularda açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

Son dönemde, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)'nda işlem gören bazı hisse senetleri için brüt takas uygulamasına geçilmiştir. Brüt takas uygulaması, netleştirmenin kaldırılması olarak da ifade edilebilmektedir.

Netleştirme Nedir, Mevcut Durumda Nasıl Yapılmaktadır?

Mevcut durumda İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank) tarafından aracı kurumların, iki seans süresince gerçekleştirilen işlemlerinde, hisse bazında ve toplam TL olarak netleştirme yapılmaktadır. Bu çerçevede, aynı tarihli iki seans süresince, bir hisse senedinde hem satış hem de alış işlemi yapan aracı kuruluş, satış toplamı alış toplamına mahsup edilerek çıkan net bakiyeye göre söz konusu hisse senedi üzerinden takasa borçlandırılmakta veya alacaklandırılmaktadır. Diğer yandan, tüm hisse senetlerindeki alış veya satışlarının bedelleri ise genel olarak netleştirilmekte ve aracı kuruluşun alış tutarları fazla ise aracı kuruluş takasa nakit borçlu, satış tutarları fazla ise takastan nakit alacaklı olmaktadır. Netleştirme uygulaması sayesinde bir hisse senedinde gün içerisinde alım satım gerçekleştiren bir yatırımcı sadece gerçekleştirdiği alım veya satım sonucundaki net fark miktarı kadar teslim yükümlülüğüne tabi olmaktadır.

Brüt Takas Uygulaması Nasıl İşlemektedir?

Netleştirme uygulaması kaldırılan hisse senetlerinde Takasbank tarafından brüt takas uygulaması yapılmakta, aracı kurum ve yatırımcı bazındaki takas alacakları Takasbank tarafından takas süresinden sonra dağıtılmaktadır. Buna göre, söz konusu hisse senetlerinde alım yapmak isteyen yatırımcıların takas tarihinde hesaplarında alımlarını karşılayacak tutarda nakit, satım yapmak isteyen yatırımcıların takas tarihinde hesaplarında satımlarını karşılayacak miktarda menkul kıymet bulundurması gerekmektedir. Bu uygulama ile hisse senetlerinin piyasasında üçüncü kişiler nezdinde yanlış intiba uyandırabilecek ve piyasaya net katkı sağlamayan nitelikteki alım-satım işlemleri ile olağandışı fiyat-miktar hareketlerinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Brüt takas uygulaması, sadece takas işlemleri ile ilgili olup uygulamanın yatırım kararlarını etkileyecek ve yatırım yapmayı engelleyecek hiçbir olumsuz yönü bulunmamaktadır. Öte yandan brüt takas uygulaması, yatırımcıların ve hisse senedi piyasasının risklerini azaltabilecek etkiye sahiptir.

Kurulumuzca halen yürütülmekte olan çalışmalar sonucunda, fiili dolaşımdaki pay sayısı, halka açıklık oranı, piyasanın derinliği gibi faktörler dikkate alınarak belirli kriterler altında kalan hisse senetlerinde uygulanmak üzere brüt takas uygulamasına geçilmesi konusunda genel ve özel nitelikli düzenleme yapılması söz konusu olabilecektir. Kurulumuzca yatırımcıları korumaya yönelik söz konusu çalışmalar, İMKB, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.'nin halen devam etmekte olan piyasa düzenlemeleri ve teknik alt yapı çalışmaları da dikkate alınarak yürütülmektedir."